ค้นหาผลงานวิชาการ

รถของเล่นชิ้นหนึ่งอาจมีคุณค่าและความหมายมากกว่าที่เราคิด มนุษย์มีพฤติกรรมสะสมสิ่งของเพื่อการดำรงชีวิตมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ต่อมาการสะสมสิ่งของเริ่มเปลี่ยนแปลงไปจากความจำเป็นสู่ การแสวงหาความพึงพอใจ การสร้างอัตลักษณ์จากสิ่งของ และการแสดงสถานะทางสังคม สิ่งของหนึ่งชิ้นจึงสามารถสะท้อนตัวตนของเจ้าของได้ (Russell W. Belk, 2541) เป็นตัวกลางในการถ่ายทอดเรื่องราวความทรงจำ (ต้นข้าว ปาณินท์, 2563) และสามารถเชื่อมโยงผู้คนให้เกิดความทรงจำร่วมได้ (Collective Memory) เช่น รถโมเดลหรือตุ๊กตา ซึ่งกลายเป็นสื่อกลางของการพูดคุยและสร้างสังคม แล้วเราสามารถอ่านเมือง ผู้คนและความทรงจำ ผ่านข้าวของของผู้คนและเมืองได้หรือไม่ สถาบันอาศรมศิลป์ (2568) ได้นำ “ภาพคนเมือง” มาใช้เป็นสื่อกลางในการพูดคุยกับผู้คนในชุมชน ก่อให้เกิดการทำความรู้จักและเชื่อมโยงกันทั้งระหว่าง “คนในกับคนใน” และ “คนนอกกับคนใน” อย่างลึกซึ้ง จะเป็นอย่างไรหากเมืองที่เราอาศัยอยู่ต้องเผชิญกับภัยพิบัติและสูญเสียความทรงจำของเมืองไป ใน ประเทศญี่ปุ่นได้เกิดสึนามิขึ้นที่เมืองเซนได(2554) ในช่วงหลังเกิดภัยพิบัติ มีพฤติกรรมในการเดินตามหาความทรงจำในย่านหรือที่พักอาศัย เช่น การเดินตามหารูปภาพ หรือข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ ต่อมาทางรัฐบาลพยายามฟื้นฟูความทรงจำของเมือง โดยนำสถาปัตยกรรมเก่าที่หลงเหลือจากภัยพิบัติมาพัฒนาให้เป็นพื้นที่ความทรงจำของทุกคน ที่โรงเรียนอาระฮามะ (2559) จังหวัดสุราษฎร์ธานีเป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน ปัจจุบันสุราษฎร์ธานีกำลังเผชิญกับความเสี่ยงด้านอุทกภัยและปัญหาปรากฏการณ์การย้ายออกจากเมือง ส่งผลให้ขาดแคลนผู้อยู่อาศัยเมือง ความผูกพันธ์และความทรงจำต่อเมือง (Paweenawat, S. W., & Liao, L., 2566) แล้วเมืองนี้จะยั่งยืนอย่างไรหากไม่มีผู้อาศัยเมือง โครงการนี้จึงมุ่งสร้างกลยุทธ์ในการรักษาความทรงจำเมือง ผ่านการเก็บรวบรวมเรื่องราวในช่วงวัยก่อนจากบ้าน หรือ วัยเรียน ภายใต้แนวคิด “กล่องเก็บความทรงจำเมือง” โดยบางส่วนจะถูกนำมาจัดแสดงเป็นนิทรรศการร่วมในรูปแบบ “คลังความทรงจำเมือง” คลังความทรงจำเมือง: โครงการแกลเลอรี่ตัวตนของคนเมืองสุราษฎร์ผ่านสิ่งของ นำเสนอแนวทางการออกแบบสถาปัตยกรรมเพื่อเก็บรักษาและถ่ายทอดความทรงจำของผู้คนผ่านสิ่งของ ตั้งอยู่บริเวณสถานีตำรวจเก่าตรงข้ามศาลหลักเมือง ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นพื้นที่ที่สะท้อนรากทางประวัติศาสตร์และความทรงจำของเมือง ภายในโครงการประกอบด้วย 3 พื้นที่หลัก ได้แก่ พื้นที่คลังความทรงจำเมือง พื้นที่พูดคุยผ่านข้าวของ และพื้นที่สร้างความทรงจำใหม่ร่วมกับเมือง โดยได้รับการสนับสนุนจากเทศบาลนครสุราษฎร์ธานี โดยแนวคิดการออกแบบของโครงการมุ่งเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับเมืองผ่านการผสานความทรงจำของเมืองเข้ากับบริบทของศาลหลักเมือง ภายในที่ตั้งโครงการมีการเก็บความทรงจำเมืองผ่านอาคารสถานีตำรวจเก่าเป็นพื้นที่จัดแสดงความทรงจำของเมือง และเชื่อมต่อกับกล่องเก็บความทรงจำที่ทำหน้าที่เป็นหน่วยความทรงจำแบบฝาก–ถอนได้ ขณะเดียวกันพื้นที่ส่วนกลางถูกออกแบบให้เป็นพื้นที่ความทรงจำร่วมเพื่อส่งเสริมการมีปฏิสัมพันธ์และการสร้างประสบการณ์ร่วมของผู้คน ส่งผลให้โครงการทำหน้าที่เป็นต้นแบบสถาปัตยกรรมที่เป็นสื่อกลางของความสัมพันธ์ทางสังคมและการอนุรักษ์ความทรงจำของเมืองอย่างยั่งยืน

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการซื้อผักปลอดสารพิษของผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษ 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้ระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ของผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษ และ 3) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความเป็นไปได้ด้านเทคโนโลยี ด้านการตลาด ด้านการจัดการ ด้านการเงิน ของการจำหน่ายผักปลอดสารพิษผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก เป็นเครื่องมือ ทำการศึกษากลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่ม นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรสำนักงานเกษตรจังหวัดตรังจำนวน 2 คน กลุ่มเกษตรกรที่ปลูกผักปลอดสารพิษรายใหญ่ในจังหวัดตรังที่ขึ้นทะเบียนเกษตรกร (ทบก.) กับสำนักงานเกษตรจังหวัดตรังและได้รับตรามาตรฐานเกษตรดีที่เหมาะสม (GAP) จำนวน 9 คน และกลุ่มผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษจากเกษตรกรจำนวน 9 คน ที่ผ่านเกณฑ์ 4 เกณฑ์ ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษในจังหวัดตรังส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 31 - 40 ปี สถานภาพสมรส การศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ปริญญาตรีและปริญญาโท ประกอบอาชีพธุรกิจส่วนตัว มีรายได้ต่อเดือนระหว่าง 10,001 - 20,000 บาท นิยมซื้อผักปลอดสารพิษมากที่สุด 2 ประเภท คือ ผักปลอดสารเคมีและผักไฮโดรโปนิกส์ โดยนำไปประกอบอาหาร หรือใช้สำหรับธุรกิจหรือบริการ ผู้ซื้อผักปลอดสารพิษ สั่งซื้อผักปลอดสารพิษผ่านทางโทรศัพท์และผ่านทางระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งตนเองเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลในการตัดสินใจเลือกซื้อ สถานที่ซื้อผักปลอดสารพิษบ่อยที่สุด คือ ซื้อผักปลอดสารพิษโดยตรงกับเกษตรกร เพราะเชื่อมั่นในคุณภาพของผักปลอดสารพิษและมาตรฐานการรับรองสินค้าการเกษตร ความถี่ในการซื้อส่วนใหญ่ซื้อทุกวัน ค่าใช้จ่ายในการซื้อผักปลอดสารพิษส่วนใหญ่ไม่เกิน 300 บาทต่อครั้ง และสูงสุด 6,000 บาทต่อครั้ง 2. ผู้ซื้อผักปลอดสารพิษในจังหวัดตรังมีประสบการณ์ในการซื้อสินค้าผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์จำนวน 7 คน โดยผู้ที่มีประสบการณ์ให้เหตุผลว่า มีความสะดวกในการเลือกซื้อ ประหยัดเวลา และสามารถเปรียบเทียบราคาได้หลากหลายช่องทาง ประเภทสินค้าและบริการที่ซื้อผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ คือ เสื้อผ้า ของใช้ ความถี่ในการซื้อสินค้าเดือนละ 1 ครั้ง ค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้าไม่เกิน 1,000 บาทต่อครั้ง และใช้ระยะเวลาในการซื้อสินค้าผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไม่เกิน 50 นาที โดยผู้ซื้อมีวิธีการค้นหาข้อมูล รายละเอียดของสินค้าและเปรียบเทียบราคาก่อนตัดสินใจซื้อ วิธีการชำระเงิน คือ ชำระเงินผ่านทางอินเทอร์เน็ตแบงก์กิ้ง ระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่นิยมใช้มากที่สุด คือ เฟสบุ๊ค เว็บไซต์ และแอพพลิเคชั่น โดยใช้สมาร์ตโฟนในการสั่งซื้อสินค้าผ่านทางระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ 3. ความเป็นไปได้ด้านเทคโนโลยี ด้านการตลาด ด้านการจัดการ ด้านการเงิน ของการจำหน่ายผักปลอดสารพิษผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ พบว่า ด้านเทคโนโลยี ภาครัฐให้การสนับสนุน มีการถ่ายทอดการใช้เทคโนโลยีด้านการผลิต การจัดจำหน่ายผลผลิตผ่านทางระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ โดยภาครัฐร่วมมือกับภาคเอกชน จัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับเกษตรกร เกษตรกรที่ปลูกผักปลอดสารพิษมีทักษะในการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และมีความรู้ในการนำผักปลอดสารพิษมาจำหน่ายผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเพิ่มช่องทางการจำหน่าย และสามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษให้มีความสะดวกและรวดเร็วในสั่งซื้อ สามารถเลือกวิธีการชำระเงิน เลือกวิธีการจัดส่ง โดยผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษไม่ต้องเสียเวลาในการเดินทางไปซื้อผักปลอดสารพิษด้วยตนเอง ด้านการตลาด ภาครัฐวางแผนให้เกษตรกรจำหน่ายผักปลอดสารพิษผ่านโมเดิร์นเทรดและร้านอาหารในจังหวัดตรัง โดยตรงไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง มีการสร้างมูลค่าเพิ่มโดยใช้บรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัยต่อผู้บริโภคและสิ่งแวดล้อม การเขียนเรื่องราวของผักปลอดสารพิษ (Story telling) รวมถึงการแปรรูปผักปลอดสารพิษให้มีความหลากหลายเพื่อตอบสนองวิถีการดำรงชีวิตของผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษ ด้านการจัดการ ภาครัฐมีการวางนโยบายด้านเศรษฐกิจพอเพียงและปรับโครงสร้างเศรษฐกิจภาคการเกษตรให้สอดคล้องกับเกษตรกรที่ปลูกผักปลอดสารพิษในจังหวัดตรัง สร้างสมรรถนะด้านการแข่งขันเพื่อก้าวสู่การทำเกษตร 4.0 ซึ่งเกษตรกรที่ปลูกผักปลอดสารพิษในจังหวัดตรังเป็นผู้ดูแล บริหารจัดการ และรับคำสั่งซื้อจากผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษตลอดจนวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค โดยผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษจะให้ความสำคัญในการสั่งซื้อผักปลอดสารพิษผ่านทางระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่มีความซับซ้อน สะดวกต่อการใช้งาน สามารถติดต่อกับผู้ผลิตได้โดยตรง ลักษณะของระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่ผู้ซื้อผักปลอดสารพิษต้องการ คือ สื่อสังคมออนไลน์และแอพพลิเคชั่น ด้านการเงิน ภาครัฐมีการร่วมมือกับหน่วยงานทางการเงิน ได้แก่ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (SME Bank) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) พร้อมให้คำปรึกษาด้านการเงิน เกษตรกรมีการจัดทำบัญชีทางด้านการเงิน งบประมาณในการลงทุนอย่างเป็นระบบ และมีสภาพคล่องทางด้านการเงิน ผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษยินดีจ่ายเงินในการซื้อผักปลอดสารพิษที่มีราคาที่สูงกว่าผักทั่วไป เพราะมีความเชื่อมั่นในคุณภาพของผักปลอดสารพิษที่มาจากเกษตรกรผู้ปลูกผักปลอดสารพิษในจังหวัดตรัง และหากมีการจัดโปรโมชั่นจะช่วยกระตุ้นให้ผู้ที่ซื้อผักปลอดสารพิษหรือผู้ที่สนใจผักปลอดสารพิษซื้อผักปลอดสารพิษเพิ่มมากขึ้น จากการวิเคราะห์ด้านเทคโนโลยี ด้านการตลาด ด้านการจัดการ และด้านการเงิน พบว่ามีความเป็นไปได้ที่จะนำผักปลอดสารพิษมาจำหน่ายผ่านทางระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ตอบสนองความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและคุ้มค่าต่อการลงทุน โดยข้อเสนอแนะต่อภาครัฐ คือ การสนับสนุนให้เกษตรกรที่นำระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มาเป็นช่องทางในการจำหน่ายผักปลอดสารพิษ โดยการให้ความรู้ การสร้างมูลค่าเพิ่มผักปลอดสารพิษด้วยผลงานวิจัย นวัตกรรม การออกแบบบรรจุภัณฑ์ และสร้างแบรนด์ของผักปลอดสารพิษ ส่วนข้อเสนอแนะที่มีต่อเกษตรกรที่ปลูกผักปลอดสารพิษ คือ เกษตรกรควรปลูกผักปลอดสารพิษ 2 ประเภท ได้แก่ ผักปลอดสารเคมีและผักไฮโดรโปนิกส์ และพัฒนาช่องทางการจำหน่ายผักปลอดสารพิษผ่านทางระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์โดยใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นเครื่องมือจำหน่ายผักปลอดสารพิษ